Punkt czerpania wody

Wylot zaworu czerpalnego powinien znajdować się 4cm powyżej brzegu podstawianego naczynia (beczki) – wyklucza to możliwość zassania zanieczyszczonej wody do wodociągu. Zaopatrzenie w wodę ze studni. Jeżeli nie możemy podłączyć ogrodu do miejskiej sieci wodociągowej, musimy budować studnię. Pracę tę najlepiej zlecić odpowiedniej firmie, zatrudniającej fachowców i ona to powinna zadecydować o wyborze miejsca na studnię przestrzegając jednocześnie obowiązujących przepisów prawnych. Najprostszym urządzeniem do czerpania wody jest zwykła pompa ssąca, która ma jednak ograniczoną wydajność i jest uciążliwa w obsłudze. Wydajniejsza jest dwucylindrowa ręczna pompa tłokowa (ssąco-tłocząca) o wydajności do 30 l/min1. Gdy dysponujemy energią elektryczną, najlepiej jest zlecić założenie pompy elektrycznej z całą instalacją hydroforową, która zapewnia, podobnie jak przy zaopatrzeniu z cieci wodociągowej, stałe ciśnienie wody. Zdania na temat wrażliwości roślin starszych na zimną wodę ze studni czy z sieci wodociągowej są dziś podzielone.

Pojemniki na wodę

Jednakże fachowcy są zgodni co do tego, że dla roślin kiełkujących, dla młodych siewek i gatunków ciepłolubnych lepsza jest woda „odstana”, podgrzana przez powietrze i słońce. Dlatego zbiornika na wodę do podlewania nie trzeba traktować jako przeżytek. Spotykane zazwyczaj pojemniki są jednak raczej brzydkie (stare wanny blaszane kanistry kotły) i szpecą nasze ogrody. Ich miejscem powinna być składnica złomu, a nie ogród wypoczynkowy. Bardziej przydatne są beczki blaszane. Są one jednak trochę za wysokie . utrudnia czerpanie wody wiadrem czy polewaczką. Górny brzeg pojemnika n wodę nie powinien znajdować się wyżej niż 70 cm od powierzchni gruntu, a więc należy beczkę odpowiednio zagłębić w ziemię. Beczka blaszana musi być pomalowana wewnątrz trwałą farbą antykorozyjną. Przy trochę większym wysiłku i odrobinie fantazji możemy zamienić ją w ciekawy zbiornik wodny, w którym nikt nie dopatrzy się zwykłej beczki. Na przykład można ją obłożyć deskami albo – co jest trochę trudniej – pokryć betonem czy otoczyć murkiem.

Projektowanie bonsai

Projektowanie bonsai polega na nadaniu odpowiednich kształtów roślinom, poprzez przycinanie korzeni, formowanie pnia i aranżację rozgałęzień oraz na dobraniu donicy, w której roślina będzie się najlepiej prezentowała. Najważniejszą częścią pnia jest jego wierzchołek, który powinien zwężać się ku szczytowi. Grubość pnia u podstawy świadczy o wieku rośliny. Najlepiej gdy pień wyrasta z ziemi pod pewnym kątem, co jest konieczne do uzyskania odpowiedniej harmonii projektu. Gałęzie są podstawowym elementem drzewa. Można je kształtować przez przycinanie i drutowanie, lecz wybierając drzewo lub krzew należy wziąć pod uwagę styl, jaki chce się mu nadać. Celem, do którego powinno się zmierzać, jest uzyskanie gałęzi wyrastających z pnia dookoła drzewa i tworzących jakby schody. Bonsai formuje się zwykle z przedniej strony, zwanej frontową. Powinna ona ukazywać najatrakcyjniejszą stronę rośliny, ciekawie uformowane korzenie i najlepszą aranżację gałęzi. Większość bonsai ma wysokość od 15 do 60 cm. Projektując bonsai trzeba zachować odpowiednie proporcje miedzy doniczką a rośliną. Wielkość naczynia i jego kształt muszą być dostosowane do pokroju drzewa. Smukłe okazy lepiej wyglądają w lżejszych donicach, przysadziste zaś zwykle sadzi się do cięższych naczyń.

Kolory bonsai w ciągu roku

W ciągu roku nasze drzewko bonsai zmienia kolory. Najlepiej bonsai prezentuje się wiosną. Jasnozielone, młode igły modrzewia japońskiego (Larix kaempferi) i błyszczące liście klonu palmowego (Acer palmatum) tworzą niepowtarzalną kompozycję. Inne polecane gatunki wiosną to: Azalia (Rhododendron), wisteria, jabłoń (Malus), głóg (Crataegus), wiśnia (Prunus subhirtella Autumnalis) i inne wiśnie. W porze letniej drzewko bonsai rośnie bardzo intensywnie. Gałęzie pokrywają się młodymi liśćmi o różnych odcieniach zieleni, a u wielu azalii (Rhododendron) wkrótce po nich pojawiają się efektowne, kolorowe kwiaty. Polecane gatunki porą letnią to: granat, ognik i irga. Jesień, podobnie jak wiosna, to kolorowa pora roku. W tym czasie liście klonu przebarwiają się na żółto, pomarańczowo, czerwono i purpurowo. Opadające igły modrzewia (Larix) zmieniają się z jasnozielonych na żółte, liście miłorzębu stają się ciemnożółte, a wszystkich odmian stewartii i trzmieliny przybierają różne odcienie czerwieni. Zimą można oglądać zimozielone gatunki, między innymi sosnę Thunberga (Pinus Thunbergii) z jasnozielonymi igłami. Później, wczesną wiosną, rozwijają się pachnące kwiaty moreli (Prunus mume). Pojawiają się one na gałęziach na długo przed rozwojem liści.

Narzędzia do pielęgnacji bonsai

Przy pielęgnacji naszego bonsai istotną rolę spełniają odpowiednio dobrane narzędzia. Bardzo ważne są narzędzia do cięcia i przycinania. W sklepach ogrodniczych można dostać wiele narzędzi specjalistycznych. Dobre narzędzia są niestety dosyć drogie, ale tańsze nie zawsze są dobrej jakości. Kupując narzędzia należy wziąć pod uwagę rozmiar i typ bonsai, do którego będą nam one potrzebne. Ważne są tez narzędzia do drutowania. Drutu używamy nie tylko do formowania gałęzi i pni drzew, lecz także do przytrzymywania ich w odpowiednim miejscu w naczyniu. Szczypcami można skręcić druty, nadając odpowiedni kształt pniom i gałęziom, a także zedrzeć korę, tworząc tak zwany jin. Narzędzia do sadzenia (pędzel, rydel ogrodniczy, siatka, hak, szufla do ziemi) są używane do sadzenia roślin, a potem mogą się przydać podczas przesadzania bonsai, co jest niezbędne do utrzymania kompozycji w dobrym stanie. Siatkę należy umieścić na dnie doniczki, aby zapobiec zalaniu rośliny podczas podlewania. Do przycinania grubych gałęzi większych okazów drzew lub krzewów potrzebne są narzędzia mechaniczne, takie jak szlifierka oraz wiertarka z wymienną końcówką. Wiertarka przyda się do wygładzenia cięć wykonanych szlifierką albo zamiast szlifierki w przypadku mniejszych drzew.

Naczynia na bonsai

Aby nasze drzewko bonsai pięknie się prezentowało potrzebuje odpowiednio dobranego naczynia. Umieszczenie rośliny w odpowiednim naczyniu zależy od wybranego stylu bonsai. Oprócz wielkości, kształtu i koloru rośliny ważne jest także, aby nasze naczynie było łatwo przepuszczalne dla wody, a jednocześnie utrzymywało odpowiednią wilgotność podłoża. Ilość ziemi w doniczce powinna być proporcjonalna do wielkości korzenia, co sprzyja między innymi dobremu ich rozwojowi. Doniczka na bonsai powinna być dodatkowo odporna na mróz. Bonsai można już umieścić w małej, dekoracyjnej doniczce o średnicy 12 – 40 mm. W sklepach ogrodniczych jest duży wybór doniczek nadających się na bonsai, są one o różnych kształtach, wielkościach i kolorach. Większość powinna być dobrej jakości. Niektóre z nich są importowane nawet z Japonii, z regionu Tokoname. Zwykle doniczki o naturalnych kolorach ziemi pokryte są glazurą. Naczynie na bonsai powinno mieć duże otwory w dnie, które to pozwolą utrzymać odpowiednią wilgotność podłoża naszego drzewka. Aby zapobiec wymywaniu ziemi, otwory należy dodatkowo przykryć siatką. Odpowiednio wykonane zabezpieczenie z drutu przymocowane do siatki zapobiegnie jej przesunięciu.

Sadzenie bonsai w grupie

Bonsai nie musi rosnąc samotnie, pojedynczo. Można sobie pozwolić na sadzenie bonsai w grupie. Daje to niesamowite efekty wizualne. Najważniejsze w tej metodzie sadzenia w grupie jest stworzenie wrażenia perspektywy i przestrzeni. Zwykle wybiera się drzewa tego samego gatunku, zimozielone lub gubiące liście, aczkolwiek nie stanowi to żelaznej zasady. Do sadzenia w małych i średnich grupach lepiej wybrać gatunki o małych liściach. Większe skupiska tworzy się z drzew o okazalszym ulistnieniu. Najwyższe drzewko w naszej kompozycji powinno rosnąc prosto. Wszystkie pnie powinny być dobrze widoczne z przedniej strony. Przygodę sadzenia bonsai w grupie należy rozpocząć od wybrania odpowiednich drzewek lub krzewów i umieszczenia ich w doniczce. Wybieramy przednią stronę najwyższego z nich i pozycję, jaką zajmie w doniczce. Następnie należy posadzić niższe i cieńsze drzewka po obu stronach najwyższego okazu, zostawiając nieco przestrzeni między nimi. Kolejnym krokiem jest dostateczne podlanie ziemi w doniczce. Następnie dodajemy świeżego mchu, aby podkreślić naturalność kompozycji, i odpowiednio rozkładamy go na powierzchni. Do sadzenia bonsai w grupie doskonale nadaje się karłowa szydlica japońska.

A cóż to Bonsai?

Bonsai jest miniaturką drzewa i natury. Na bonsai nadaje się wiele gatunków drzew i krzewów. Przy wyborze odpowiedniej rośliny należy rozważyć następujące cechy: ciekawy pień z równomiernie rozłożonymi gałęziami, atrakcyjna barwa kory, zwięzła, dobrze ułożona korona z małymi liśćmi, kwiatami i owocami. Najprostszą drogą zdobycia bonsai jest kupno dorosłego okazu. Największy wybór roślin oferują specjalistyczne szkółki i duże centra ogrodnicze, gdzie można wybrać najciekawszą roślinę lub interesującą kompozycję. Cena oryginalnego bonsai może być jednak bardzo wysoka. W naturze drzewa często przybierają karłowatą formę ze względu na niesprzyjające warunki środowiska. Czasami można taki okaz wykorzystać do uprawy w donicach. Oczywiście można to zrobić za zgodą właściciela terenu. Wykopanie drzewa nie jest łatwe i wymaga specjalnych narzędzi. Nie zawsze też się uda je uratować. Centra ogrodnicze oferują bogaty wybór gatunków drzew i krzewów, z których można samemu zrobić bonsai w stylu, jaki nam najbardziej odpowiada. Nie wszystkie jednak gatunki nadają się na bonsai. Innym sposobem pozyskania roślin może być zakup okazów od ogrodnika. Mogą to być drzewa lub krzewy, które przez jakiś czas rosły w gruncie. Następnie były przesadzone do doniczek, gdzie nowe przyrosty zostały przycięte i odrutowane. Wiele karłowatych roślin nadaje się na bonsai, np. irga, pigwowiec, ognik.

Rozmnażanie bonsai

Jednym ze sposobów rozmnażania drzewek lub krzewów bonsai jest rozmnażanie z nasion. Jest to niedrogi, ale dosyć czasochłonny sposób otrzymania drzewka. Nasiona bowiem wschodzą do dwóch lat, a rośliny nie zawsze dobrze rosną i się rozwijają. Główne wady tej metody to między innymi: długi okres wzrostu drzewa, który limituje wybranie odpowiedniego stylu bonsai, jak również z wybranych nasion nie zawsze wyrasta roślina podobna do rośliny macierzystej. Innym znanym sposobem rozmnażania bonsai jest rozmnażanie z sadzonek. Ten powszechnie stosowany sposób jest tani i dosyć łatwy, a otrzymany dzięki temu okaz jest identyczny z macierzystym. Sadzonki ukorzeniają się w ciągu trzech tygodni, a w sześć miesięcy można już otrzymać roślinę taką samą, jak po trzech latach uprawy z nasion. Niektóre gatunki, między innymi sosnę pospolitą, bardzo trudno rozmnożyć z sadzonek. Jeśli chcemy otrzymać roślinę szybciej niż przez wysiew nasion, a przy tym ma ona zachować wygląd rośliny macierzystej, powinniśmy wypróbować szczepienia lub rozmnażanie przez odkłady powietrzne. Metody te wymagają jednak dużych umiejętności i zręczności, z pewnością nie są polezane dla początkujących miłośników hodowli bonsai.

Deszczówka

Ładny pojemnik na wodę można wykonać w ogóle bez użycia beczki, a mianowicie zbudować go z kamieni naturalnych lub z cegieł. Zbiorniki takie muszą być wodoszczelne. Dalsze wskazówki znajdziemy w przykładach budowy zbiorników wodnych. Wykorzystanie deszczówki. Deszczówka, którą pozyskujemy za darmo, jest dla wielu roślin znacznie lepsza od wody z sieci wodociągowej lub ze studni. Na całym świecie, gdzie występuje deficyt wody, zbiera się deszczówkę do cystern lub otwartych zbiorników. W naszym ogrodzie wypoczynkowym powinniśmy przynajmniej wykorzystywać deszczówkę spływającą z dachu. Istnieją proste urządzenia umożliwiające jej pozyskanie, a jednocześnie zapewniające utrzymanie fundamentów i piwnic w stanie dostatecznie suchym. Najprostszym rozwiązaniem jest odprowadzenie wody z rynien w odpowiednie miejsca, w których będzie ona rozprowadzana po powierzchni. Gdyby w miejscach tych można było zapewnić stałą dużą wilgotność także w okresach kiedy nie ma opadów, to bylibyśmy w stanie stworzyć tam „oazy” roślin lubiących takie właśnie siedliska.

Zbieranie deszczówki

Oprócz tego deszczówkę możemy zbierać do beczki na deszczówkę; wcale nie jest ona urządzeniem staromodnym. Wszystkie te rozwiązania można osiągnąć małym nakładem pracy i materiałów i wcale nie muszą wywoływać wrażenia prymitywnych urządzeń zastępczych. Otwarte naziemne rynny z kamienia, przykryte płytami tylko na odcinkach drogi, wydrążony pień drzewa – mogą spełniać zarazem funkcję użytkową i dekoracyjną. Naturalnie należy przewidzieć wszystkie możliwe niebezpieczeństwa, np. wymycie ziemi przy bardzo obfitych i intensywnych opadach deszczu. Zbiorniki dekoracyjne. Okolice jezior, w poezji często nazywanych oczami krajobrazu, są ulubionym miejscem wypoczynku tysięcy ludzi. W ogrodzie już najmniejszy zbiornik wodny wystarcza, aby zwiększyć wrażenie odprężenia. Basenik może być bardzo „na miejscu” np. przy kąciku wypoczynkowym lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie, co zapewnia kontakt wzrokowy z wodą i wzbogaca nasze przeżycia estetyczne w ogrodzie. Naturalnie przy ustalaniu kształtu i położenia basenu nie należy zapominać o właściwym przeznaczeniu placyku wypoczynkowego.

Stawy dla trzeciego roku hodowli 73,5%; stawy zimowe i magazyny 2,0%; razem 100,0%; Dla hodowli dwuletniej podział powierzchni zalewowej przy ciężarze ryby w pierwszym roku 100 g, a w drugim 500 g kształtowałby się jak następuje: stawy dla pierwszego roku hodowli 17%; stawy dla drugiego roku hodowli 81%; stawy zimowe i magazyny 2%; razem 100%. Oczywiste jest, że liczby te mogą być traktowane tylko orientacyjnie. W każdym konkretnym wypadku należy przed podziałem przeanalizować i uwzględnić naturalna wydajność poszczególnych obszarów terenu zalewowego, gdyż często może się zdarzyć, że w większych gospodarstwach rybnych dno przyszłych stawów stanowić będą grunty różnej jakości, od piasków poczynając, na gruntach torfiastych kończąc. Nieraz takie gospodarstwo stawowe korzystać będzie z wód różnej jakości, co także ma wpływ na wydajność produkcyjną stawów. W przypadkach szczególnych, kiedy gospodarstwo stawowe nastawione jest, np. na produkcję narybku lub kroczków, nie tylko dla własnych potrzeb, ale i na potrzeby innych użytkowników, podział terenu będzie odbiegał również od normatywu, gdyż zależnie od potrzeb przeznacza się wówczas większe powierzchnie dla pierwszego i drugiego roku hodowli.

Nasycenie tlenem
W celu jak największego nasycenia tlenem wody i mieszaniny ściekowej pożądane Jest, żeby woda dopływająca panowała swym poziomem nad terenem zalewowym, tak aby wpadała ona do stawów 2 pewnej wysokości, rozbijana na kaskadach. Głębokość stawu ściekowego wynosi przy mnichu odpływowym około 1 m, malejąc w kierunku brzegów do 0,4 m. Ze względu na konieczność równomiernego rozprowadzenia ścieków powierzchnia zalewu pojedynczego stawu ściekowego nie może być duża. Przy kształcie prostokątnym budowane są stawy o powierzchni około 0,35 ha, przy kształcie zbliżonym do koła powierzchnia może wzrosnąć do 3-5 ha i więcej. Wielkość gospodarstwa stawowego zużytkowującego ścieki miejskie zależy od ich ilości. Przyjmuje się, że 1 ha stawów może zużytkować ścieki z kanalizacji od 2000 mieszkańców. Zapotrzebowanie wody przez stawy ściekowe jest duże, gdyż stawy te wymagają stałego przepływu wody. Stawy miasta Strassburga zużytkowują w ciągu doby 400 m3 ścieków i 1400 m3 wody czystej na 1 ha zalewu, przy czym w stawach tych woda odnawia się całkowicie w ciągu trzech dni.

Teren zalewowy
odział terenu zalewowego. W gospodarstwie pełno hodowlanym w ciągu trzyletniego cyklu hodowlanego powierzchnie stawowe przeznaczone do hodowli każdego rocznika będą się miały tak do siebie, jak przyrosty wagowe ryb w poszczególnych latach. Przyjmując np., że ciężar ryby w pierwszym roku wynosi 50 g, w drugim – 250 g, a w trzecim – 1000 g, odpowiednie przyrosty wagowe wyniosą 50, 200 i 750 g. Jeżeli zatem na całym obszarze przeznaczonym pod zalew spodziewana wydajność rybna wód będzie jednakowa, wówczas – po wyłączeniu z ogólnej powierzchni zalewu stawów przeznaczonych na zimowanie i przechowywanie ryb – pozostałą powierzchnię zalewu dzieli się w stosunku 50 :200 : 750, inaczej 1 :4 :15. Przyjmując tę powierzchnię na 100% otrzymuje się odpowiednio tłla hodowli w pierwszym roku życia ryb 5% ogólnej powierzchni, w drugim roku 20% i w trzecim roku życia 75% powierzchni. Stawy zimowe i magazyny w gospodarstwach karpiowych zajmują około 2% powierzchni zalewu, a zatem w niniejszym przykładzie podział całej powierzchni zalewu wyglądałby jak następuje: stawy dla pierwszego roku hodowli 4,9%; stawy dla drugiego roku hodowli 19,6%.

Staw ściekowy
Głębokość stawu ściekowego wynosi przy mnichu odpływowym około 1 m, malejąc w kierunku brzegów do 0,4 m. Ze względu na konieczność równomiernego rozprowadzenia ścieków powierzchnia zalewu pojedynczego stawu ściekowego nie może być duża. Przy kształcie prostokątnym budowane są stawy o powierzchni około 0,35 ha, przy kształcie zbliżonym do koła powierzchnia może wzrosnąć do 3-5 ha i więcej. Wielkość gospodarstwa stawowego zużytkowującego ścieki miejskie zależy od ich ilości. Przyjmuje się, że 1 ha stawów może zużytkować ścieki z kanalizacji od 2000 mieszkańców. Zapotrzebowanie wody przez stawy ściekowe jest duże, gdyż stawy te wymagają stałego przepływu wody. Stawy miasta Strassburga zużytkowują w ciągu doby 400 m3 ścieków i 1400 m3 wody czystej na 1 ha zalewu, przy czym w stawach tych woda odnawia się całkowicie w ciągu trzech dni. Wprowadzone do specjalnie zbudowanych stkwów rybnych. Jak wiadomo, natlenianie wody przez rośliny zielone odbywa się w czasie naświetlania ich promieniami słonecznymi, wobec tego najlepiej w dzień doprowadzać do stawów mieszaninę rozcieńczoną, w nocy zaś – jedynie czystą wodę, przy czym stosunek ścieków do wody rozcieńczonej należy obliczać na pełne 24 godziny.

Tereny osuszane
Przy zakładaniu stawów ściekowych pożądane są tereny osuszalne, przewiewne. Żyzność ich nie odgrywa roli, gdyż ryby żywią się niemal wyłącznie organizmami wyhodowanymi na substancjach przyniesionych przez wody ściekowe. Wydajność tych stawów może być bardzo duża i dochodzić do 10-12 q z 1 ha. Stawy rybne zasilane ściekami miejskimi powinny mieć kształt prostokątny, a najlepiej kolisty lub sześcioboczny. Kształt ten daje możność równomiernego doprowadzania wody do całego stawu, aby przemiana materii w całym stawie miała przebieg jednakowy i ścieki nie koncentrowały się w pobliżu dopływu. Przy kształcie stawu zbliżonym do koła dopływy do stawu rozmieszcza się w kilku miejscach na jego obwodzie, odpływ zaś znajduje się w środku stawu, przy czym kanały osuszające umieszczone promienisto umożliwiają dokładne odwodnienie dna stawu. Przynajmniej w dwóch położonych naprzeciwko siebie miejscach doprowadzony jest samodzielny i obfity dopływ wody czystej, którym w razie nagłej potrzeby można będzie dowolnie dysponować.